Kuzey Irak

Genel Açıklama:

Kuzey Irak, günümüz Irak Cumhuriyeti'nin 36. paralelin kuzeyinde kalan, Türkiye'nin GüneydoÄŸu sınırına komÅŸu olan ve ayrılıkçı PKK terör örgütünün kamp ve karargahlarının bulunduÄŸu bölge.

DoÄŸal yapısı daÄŸlıktır. Yüksek tenörde Petrol kaynakları bulundurur. Genelde su bulma imkanları zordur. Su olmadığından dolayı da kuraklık görülür.

Stratejik konumu önemlidir. Ä°ran ve Suriye arasındaki ticaretin geçiÅŸ noktasıdır. Halk olarak ise genelde Türkmenler ve Kürtler bulunur.Ayrıca Misak-ı Milli sınırları içindedir. Bölgede Türk nufusuna daha çok oranla Kürt nüfusu bulunmaktadır. Åžu aralar Kuzey Irak federal yapıya geçme aÅŸamasındadır. Bölgede yerel güvenlik güçleri peÅŸmergelerdir.

---

 

Türk Silahlı Kuvvetleri, 24 kez gerçekleÅŸtirdiÄŸi sınır ötesi harekâtı bir kez daha yinelemek istiyor. Ancak AKP hükümeti, geçen haftaya kadar, Genelkurmay BaÅŸkanlığı ile aynı fikirde deÄŸildi. BaÅŸbakan Recep Tayyip ErdoÄŸan, “Biz bu iÅŸi masa başında çözeceÄŸiz” diyordu. Genelkurmay BaÅŸkanı Orgeneral YaÅŸar Büyükanıt ve diÄŸer kuvvet komutanları ise sınır ötesi harekâtın kesin çözüm olmadığını, ama PKK terörüne büyük darbe vuracağını ileri sürüyorlardı.

 

Bu tartışma süredursun, hükümet, Genelkurmay’ın istediÄŸi Meclis kararı için sınır ötesi tezkeresi çıkarmaya hazırlanıyor. Çünkü geçen hafta, PKK’nın gerçekleÅŸtirdiÄŸi katliamlar Türkiye’nin sabrını taşırdı.

 

Biz de, “Tarih tekerrürden ibarettir” sözünden yola çıkarak, 25’inci sınır ötesi operasyonun arifesinde, TSK’nın gerçekleÅŸtirdiÄŸi dört büyük operasyona göz attık.

 

Ä°lki ‘Kazıma’ydı

 

1992-1997 arasında gerçekleÅŸtirilen dört sınır ötesi operasyon çok etkili oldu. 1992’de yapılan en etkili harekât, ‘Kazıma Operasyonu’ydu. Orgeneral EÅŸref Bitlis’in Jandarma Genel Komutanı olduÄŸu dönemde, Kuzey Iraklı Kürt liderler Mesud Barzani ve Celal Talabani ile temas kurularak yapılan operasyona, 20 bin asker katıldı. O tarihte, bölgedeki varlığı 5-6 bin olan PKK’ya büyük darbe vuruldu. 2 bin 783 PKK’lı etkisiz hale getirildi.

 

Yaklaşık iki yıl sonra, 1994 Martı’nda baÅŸlayan ‘Çelik’ harekâtı, ‘Kazıma’dan daha geniÅŸ çaplıydı. Bu operasyona, Korgeneral Hasan Kundakçı komutasında 35 bin asker, 10 bin korucu katıldı. 568 PKK’lı ele geçirildi.

---

DTP EÅŸ BaÅŸkanı Aysel TuÄŸluk ise Kuzey Irak'a askeri operasyonun, bölge halkının psikolojisini olumsuz etkileyebileceÄŸini ileri sürüyor

Sözde ateÅŸkesin ardından PKK, yaklaşık altı ay önce mayınlı ve roketli saldırılara baÅŸladı. Aynı günlerde Abdullah Öcalan, avukatları aracılığıyla, operasyonların durması ve genel af ilanı durumunda, daÄŸ kadrosunun dağıtılabileceÄŸini ileri sürdü. Mayıs ayına kadar süre tanıdı. Benzeri talepler Demokratik Toplum Partisi’nden (DTP) de geldi. Öcalan’ın zikrettiÄŸi tarihten sonra, peÅŸ peÅŸe saldırılar gelmeye baÅŸladı. Canlı bombalar, mayınlar, roketler...

 

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yaklaşık bir yıldır sürdürdüÄŸü operasyonların amacı, sınır içindeki teröristlerin yok edilmesiydi. Çünkü sınır ötesi harekâta karşı çıkan BaÅŸbakan Recep Tayyip ErdoÄŸan, “Öncelikle kendi evimizi temiz tutmalıyız” demiÅŸti. Fakat sınır sızmalarının önüne bir türlü geçilemiyor, ABD’nin sözleri de yerine gelmiyordu. Böyle bir ortamda, hükümetin manevra alanı iyiden iyiye daraldı. Son iki haftada onlarca kiÅŸinin teröre kurban verilmesi üzerine, CumhurbaÅŸkanı Abdullah Gül, BaÅŸbakan ve Genelkurmay BaÅŸkanı ile birlikte mini bir terör zirvesi gerçekleÅŸtirdi. Ardından, bu zirve Bakanlar Kurulu’na taşındı. Sınır ötesi harekât için gerekli Meclis kararına yönelik tezkere hazırlıkları baÅŸladı.

 

Ancak sınır ötesi bir operasyona iliÅŸkin çeÅŸitli sorular gündemde. Ä°çeride DTP, dışarıda ABD ve peÅŸmerge...

 

“Kınarsak taban ne diyecek?”

 

DTP, sınır ötesi harekâta kesinlikle karşı. Daha önce gerçekleÅŸtirilen 24 operasyonu örnek gösterip, “Sonuçları ortada” diyorlar. Diyarbakır Milletvekili ve DTP EÅŸ BaÅŸkanı Aysel TuÄŸluk, “Yine bir sınır ötesi operasyon gerçekleÅŸirse; bu, bölge halkını öncelikle psikolojik açıdan olumsuz etkileyecektir. Yeni bir anayasa yapılıyor, burada Kürtlerin isteklerine de yer verilse ne olur? Bu bir fırsat. Bu fırsatı deÄŸerlendirebiliriz, parlamentoda konuÅŸarak çözebiliriz. Ama sınır ötesi harekât durumunda, halkların karşı karşıya gelmesinden korkuyorum” diyor. Bu korkusunu, “Aman yanlış anlaşılmasın” diyerek ÅŸöyle açıklıyor: “Sınır ötesi harekât, bir Kürt-Türk savaşına neden olabilir. Sonuçta onlar da akrabaları; teyze, hala, dayı, amca çocukları, kardeÅŸi, aÄŸabeyi...

 

Bizim kınamamamızın temelinde de bu yatıyor. Ben çok iyi biliyorum ki bana oy veren kimi ailelerin çocukları örgütte. Bu bir realite, bu göz önünde bulundurulmalı. Kınayınca, bu durumu tabana nasıl anlatacağız? Sınır ötesi harekâtla dengeler kayabilir, deÄŸiÅŸebilir. Kürtler yeni arayışlara gidebilir.”

...

Devamı Tempo'da

---

Harekat için en kritik tarihler

Terörle Mücadele Yüksek Kurulu'nda, sadece Türkiye'nin olası sınırötesi harekatı ya da sıcak takip için gerekli yasal zemin konuÅŸulmadı. Böyle bir harekatın 'zamanlaması' da ele alındı.

Bu çerçevede, Türkiye sınırötesi operasyon ya da sıcak takip için, yakın gelecekteki ÅŸu önemli tarihleri ve çıkacak sonuçları da gözönüne alacak:

* ABD Temsilciler Meclisi Dış Ä°liÅŸkiler Komitesi'nde bugün oylanacak Ermeni tasarısının akibeti. Tasarının Genel Kurul gündemine alınmasına 'neredeyse kesin' gözüyle bakıyor. Komiteden çıkacak sonuç, Türkiye'nin sınırötesi harekat politikasını da belirleyecek.

* DışiÅŸleri Bakanı Babacan'ın bayramdan sonra BaÄŸdat'a yapacağı ziyarette, Irak'ın tutumu gözden geçirilecek.

* 24 Ekim'deki MGK'da, bölgenin iklim koÅŸulları ile son dönemdeki güvenlik durumu deÄŸerlendirilecek. ABD'nin K.Irak'ın kontrolünü Irak ordu kuvvetlerine bırakmasının ardından, oluÅŸan son güç dengeleri ele alınacak.

* 1 Kasım'da Ä°stanbul'da yapılacak GeniÅŸletilmiÅŸ Irak toplantısında gerek Irak'ın Kürt kökenli DışiÅŸleri Bakanı HoÅŸyar Zebari, gerekse toplantı için Ä°stanbul'a gelecek olan Condelleezza Rice ile yapılacak ikili görüÅŸmeler etkili olacak. Ankara ayrıca toplantı sonuç bildirisine de meÅŸru müdafaa hakkına iiliÅŸkin tezini güçlendirecek ifadeler koymaya çalışacak.

* BaÅŸbakan ErdoÄŸan'ın 5 Kasım'da Washington'a yapacağı ziyaret, Türkiye'nin atacağı adımları belirleyecek.

* AB'nin 7 Kasım'da yayınlayacağı Ä°lerleme raporunun tonu ve içeriÄŸi de, Türkiye�nin Irak'a yönelik politikasını etkileyecek.

K.Irak'a yapılan sınırötesi operasyon sayısı. Türkiye, 1983-1987 yılları arasında düzenlediÄŸi üç sınırötesi operasyonun ardından, dört sene hiç operasyon düzenlemedi. Ancak 1991'den 1999'a kadar 21 sınırötesi operasyon yapıldı.

VATAN

---

TSK'nın sınır ötesi operasyon planı

Barzani’nin son çıkışı, Kuzey Irak’a düzenlenmesi planlanan sınır ötesi operasyonu tekrar gündeme getirdi. Türkiye, Irak’a nota verdi. Talabani özür diledi ama Türk Ordusu’nun; Irak’a nereden ve nasıl gireceÄŸi, hangi noktalara operasyon düzenleneceÄŸine dair planları hazır. Peki ABD askeri birlikleri ve peÅŸmergeler ile karşılaÅŸma durumunda ne olacak?











Türkiye, geçen hafta teröre yeniden ÅŸehitler vermeye baÅŸladı. Sadece 72 saatte 10 askerimiz ÅŸehit oldu, Taksim’de katliam yapmaya hazırlanan PKK’lılar kilolarca bombayla yakalandı. Cenaze törenlerinde öfke doruktaydı. “Askerlik yan gelip yatma yeri deÄŸildir” dövizleri dikkat çekti. Yine geçen hafta, Irak Cumhuriyeti Kürdistan Bölgesi BaÅŸkanı Mesut Barzani’nin “Kerkük, tarihsel ve coÄŸrafi olarak bir Kürt kentidir ve Kürdistan’ın parçasıdır. Onlar birkaç bin Türkmen için içiÅŸlerimize karışırlarsa elbette bizim de 30 milyon Kürt için hiçbir ÅŸey yapmadan durmamız söz konusu olamaz” sözleri de bardağı taşıran son damla oldu.

Türkiye, bu sözlere sert tepki gösterip, Irak’a nota verdi… Bu arada TSK, Bingöl, Tunceli ve Şırnak’ta, yaklaşık 13 bin askerin katıldığı bir operasyon baÅŸlattı… MGK, süren operasyonların devam edeceÄŸini açıkladı.

GeliÅŸmeler, baharın da gelmesiyle birlikte, gözleri Türkiye’nin Kuzey Irak sınırına çevirdi. Peki Türkiye ABD ve peÅŸmergeye raÄŸmen sınır ötesi operasyon yapacak mı? Kararlıysa ne zaman? Elde ettiÄŸimiz bilgilere göre yanıt ‘evet’. Operasyon her an baÅŸlayabilir.

TSK, 2006 ilkbaharından bu yana Kuzey Irak sınırına yığınak yapıyordu. Bölgeye, Türkiye’nin tüm komando birliklerinden asker ve zırhlı araç gönderildi (Asker sayısının 100 bini bulduÄŸu ileri sürülüyor). Kuzey Irak’taki Kürdistan Demokratik Partisi ve Kürdistan Yurtsever BirliÄŸi kaynakları, bölge gazetecileri, askeri yetkililer ve uzmanlardan edindiÄŸimiz bilgilere göre TSK, operasyon öncesi bir tampon bölge oluÅŸturmayı planlıyor. Bu bölge, Türkiye’nin Kuzey Irak sınırı boyunca uzayacak. Irak tarafında da aynı ÅŸekilde paralel bir hat oluÅŸturulacak.

Amaç, Türkiye sınırları içindeki PKK’lıları uzak tutmak, Kuzey Irak’taki PKK’lıların kaçmasını engellemek.

PEÅžMERGE SESSÄ°Z KALIR

TSK, Kuzey Irak operasyonuna, 100 bin askerle, bir anda girmeyecek. Nokta operasyonları, nokta atışları yapılacak. DaÄŸ eteklerinde belirlenen boÄŸazlardan sınır ötesine küçük birlikler halinde asker sevkıyatı yapılacak. Ayrıca, havadan sınır ötesine asker ve zırhlı araç indirilecek. Kuzey Irak’ta bulunan 5 Türk birliÄŸinden de yardım alınacak. Ne var ki her Türk üssünün yakınında bir de Barzani’ye baÄŸlı peÅŸmerge birliÄŸi bulunuyor. Böyle bir operasyonda peÅŸmergelerin sessiz kalması, uzmanlara göre Barzani’den de onay geldiÄŸini gösterecek.

Asker, Kuzey Irak’ta en fazla 15 kilometre içeri girecek, hedefi temizleyip geri dönecek.
Operasyonda; PKK’nın yanı sıra peÅŸmerge ile karşı karşıya gelme olasılığı da hesaplanıyor. Ancak peÅŸmergenin, TSK ile karşılaÅŸmaya cesaret edemeyeceÄŸi tahmin ediliyor. Bazı Türk askeri yetkililer ise "Ä°nÅŸallah karşımıza çıkarlar” temennilerinde bulunuyor. ABD birlikleri ile karşılaÅŸma olasılığı ise yok denecek kadar zayıf. Çünkü, Kuzey Irak’ta, güvenlik tamamen peÅŸmergede.

TSK’nın, Kandil Dağı’na operasyon düzenlemesi ise beklenmiyor. Çünkü istihbarata göre, Kandil’deki PKK varlığı 300-500 civarı. Kampların çoÄŸu boÅŸaltılmış durumda. Kandil, sınırın 180 kilometre içerisinde, oysa TSK’nın 1993 ve 1997’de düzenlediÄŸi operasyonlarda en fazla 80 kilometre içeri girildi. Åžimdi ise sınırı 15 kilometre geçmeyi hesaplıyor.

ABD Ä°LE ÇATIÅžMA OLMAZ

Nisan ayı sonunda baÅŸlayacağı tahmin edilen sınır ötesi operasyonun, yaklaşık 3 ay sürmesi planlanıyor. Birlikler, belirlenen hedefleri günübirlik vuracak; uçar birlikler gün içerisinde gidip, noktayı temizleyip geri dönecek. Bu tarz bir operasyon sürecinde, Türk askerlerinin ABD askerleriyle karşı karşıya gelmeyeceÄŸi düÅŸünülüyor.

TSK’nın, operasyonu sırasında, Ä°ran’ın Türkiye ile askeri iÅŸbirliÄŸine girmesi ise beklenmiyor. Ancak Ä°ran’ın, PKK’lıları arkadan vurabileceÄŸi tahmin ediliyor.

haberunye

---

Kaynaklar:
wikipedia.com
tempodergisi.com.tr
vatan.com.tr
haberunye.com